Í dag sunnudaginn 22. febrúar er konudagurinn.
Konudagur er fyrsti dagur fornnorræna mánaðarins góu, sem er sunnudagurinn í 18. viku vetrar á milli 18. og 24. febrúar. Rétt eins og fyrsti dagur mánaðarins þorra er bóndadagurinn. Þann dag minntust bændur og eiginmenn húsfreyjunnar með því að fagna góu, sem færir með sér vaxandi birtu og vorinnganginn.
Uppruna konudagsins má rekja til forns tímatalsskipulags þar sem árinu var skipt í tvo misseri, vetur og sumar. Mánuðirnir Þorri og Góa tilheyrðu vetrinum og var fyrsti dagur góu talinn sérstakur hátíðisdagur kvenna, líkt og fyrsti dagur Þorra, bóndadagur, var tileinkaður körlum. Samkvæmt þjóðtrú var Góa persónugerð sem kvenvera, líkt og Þorri var persónugerður sem karl, og tengdust dagarnir frjósemi, lífsafkomu og árferði.
Í eldri heimildum er getið um að konur hafi á þessum degi átt að bjóða Góu velkomna með sérstökum hætti, til dæmis með því að fara snemma á fætur og ganga léttklæddar um bæjarhlað til að taka á móti góu og tryggja gott árferði. Slíkar venjur tengdust trú á að hegðun fólks gagnvart misserisbreytingum gæti haft áhrif á gæfu heimilis og búskapar.
Í nútímahefðum er konudagurinn fyrst og fremst dagur þar sem konum er sýnd sérstök virðing og hlýhugur. Algengt er að konum séu færð blóm, gjafir eða góðar kveðjur og að þær séu heiðraðar með mat, samveru eða öðrum athöfnum. Dagurinn hefur þannig þróast úr fornum árstíðahátíð í samfélagslega hefð þar sem þakklæti og virðing gagnvart konum er í forgrunni.
Konudagurinn á sér því bæði fornar rætur í íslenskri tímatalshefð og lifandi sess í samtímanum sem dagur tileinkaður konum og hlutverki þeirra í samfélagi og fjölskyldulífi.
Mynd: pixabay
